દસ્સાની રમત · ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર
મેંઢીકોટ ચાર ખેલાડીઓની, બે જોડીની પત્તાંની રમત છે, જેમાં હાથ નહીં પણ દસ્સા ગણાય છે. ચારમાંથી ત્રણ દસ્સા લીધા એટલે બાજી તમારી; ચારેય લીધા તો એ મેંઢીકોટ — બમણું. રમત કોર્ટ પીસ જેવી જ હાથની છે, પણ ગણતરી જુદી, અને એટલે દરેક પત્તું નાખવા પાછળનો વિચાર જુદો.
મેંઢી એટલે દસ્સો. આ શબ્દ ગુજરાતી મીંડું — શૂન્ય — પરથી આવ્યો છે, દસમાંના શૂન્ય માટે. અને કોટ એ જ, જે કોર્ટ પીસમાં બાજી અધવચ્ચે પૂરી કરે છે: બધું એકહથ્થુ. એટલે મેંઢીકોટ = ચારેય દસ્સાનો કોટ. ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રભર આ રમત રમાય છે, અને જ્યાં જ્યાં અહીંના લોકો ગયા ત્યાં પણ. મેંડીકોટ, મેંઢિકોટ એમ પણ લખાય છે; Rung Royal માં મેંઢીકોટ.
તેર-તેર પત્તાં, એકસાથે. પાંચ પત્તાં પર રંગ બોલવાનો નહીં, બોલી નહીં: મેંઢીકોટમાં રંગ કોઈ પસંદ કરતું નથી. કોર્ટ પીસ રમનારે પહેલી ટેવ આ જ ભૂલવાની.
રમત શરૂ થાય ત્યારે હુકમ બંધ હોય છે. જ્યાં સુધી કોઈ શરૂ થયેલા સૂટનું પત્તું આપી ન શકે, ત્યાં સુધી બંધ જ રહે છે. જે પહેલી વાર રંગ આપી ન શકે, એ જે પત્તું નાખે એ જ સૂટ બાકીની બાજી માટે રંગ — પત્તું ગમે તે હોય. કાળી નથી એટલે નાખેલી ફૂલની દુરી ફૂલને રંગ બનાવે છે. Rung Royal માં આ જ રીત છે; કેટલાંક ઘરોમાં રમત પહેલાં એક પત્તું ઊંધું મૂકીને રંગ નક્કી કરે છે, બાકીના નિયમો એ જ.
દસ્સા હાથ સાથે જાય છે. જે હાથમાં દસ્સો પડ્યો, એ હાથ જીતનારી ટીમનો દસ્સો. લીધેલા દસ્સા ખુલ્લા રાખવાના, જેથી બંને ટીમ ગણી શકે.
| શું થયું | બાજી કોની | કિંમત |
|---|---|---|
| ત્રણ દસ્સા એક ટીમ પાસે | એ ટીમની — મેંઢી | એક બાજી |
| ચારેય દસ્સા એક ટીમ પાસે | એ ટીમની — મેંઢીકોટ | બમણું |
| બે-બે દસ્સા | જેના સાત કે વધુ હાથ | એક બાજી |
| તેરેય હાથ | એ ટીમની — વ્હાઇટવૉશ | બધું જ |
વ્હાઇટવૉશમાં ચારેય દસ્સા આપોઆપ આવે જ છે, એટલે એ મેંઢીકોટથી ઉપર: તેર હાથ, અને સામેવાળાને એકેય નહીં. બેઠક પૂરી કરનારો સ્કોર આ જ.
બંને રમત ભાઈ-ભાઈ. હાથ રમવાના નિયમ એ જ; લક્ષ્ય જુદું, અને લક્ષ્ય બદલાય એટલે દરેક નિર્ણય બદલાય.
| મેંઢીકોટ | કોર્ટ પીસ | |
|---|---|---|
| શું ગણો | લીધેલા દસ્સા | જીતેલા હાથ |
| બાજી શાનાથી | ચારમાંથી ત્રણ દસ્સા | તેરમાંથી સાત હાથ |
| રંગ કોણ નક્કી કરે | કોઈ નહીં — પહેલું ન આપી શકાયેલું પત્તું | એક ખેલાડી, પાંચ પત્તાં પર |
| મોટો સ્કોર | મેંઢીકોટ: ચારેય દસ્સા | કોટ: સતત સાત હાથ |
| દસ્સા વગરનો હાથ | લગભગ શૂન્ય | સાત તરફ એક પગલું |
| ઘર | ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર | ઉત્તર ભારત, પાકિસ્તાન |
કોર્ટ પીસમાં ચારેય દસ્સા તમારા ઢગમાં હોવા છતાં બાજી હારી શકાય. મેંઢીકોટમાં નવ હાથ હારીને પણ બાજી જીતી શકાય, કારણ કે ત્રણ દસ્સા તમારી પાસે આવ્યા. કોર્ટ પીસના પૂરા નિયમો ગુજરાતીમાં છે; મેંઢીકોટનું અંગ્રેજી પાનું અહીં.
Rung Royal માં મેંઢીકોટ એક રમત-પ્રકાર છે — ઉપરની જ બંધ રીત, દસ્સા આપોઆપ ગણાય છે, અને બાજી ટેબલના શબ્દોમાં જ જાહેર થાય છે: મેંઢી, મેંઢીકોટ, વ્હાઇટવૉશ. ત્રણ બોટ સાથે આખું ટેબલ ઓફલાઇન, ગુજરાતીમાં. મફત, કોઈન નહીં, જુગાર નહીં. આ જ પાનું મરાઠીમાં અને અંગ્રેજીમાં.
Rung Royal માં મેંઢીકોટ મફત રમો →
ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રની ચાર ખેલાડીઓની, બે જોડીની પત્તાંની રમત. હાથ કોર્ટ પીસ જેવા જ રમાય, પણ બાજી દસ્સાથી નક્કી થાય: ચારમાંથી ત્રણ દસ્સા લેનારી ટીમ જીતે. ચારેય દસ્સા એટલે મેંઢીકોટ — બમણું.
કોઈ નહીં. હુકમ બંધ હોય છે; જે પહેલી વાર સૂટ આપી ન શકે, એણે નાખેલું પત્તું બાકીની બાજી માટે રંગ બને છે.
દસ્સાની બરાબરી, પછી હાથ ગણાય. તેરમાંથી સાત કે વધુ હાથ લેનારી જોડીની બાજી.
તેરેય હાથ એક ટીમે લેવા. એમાં ચારેય દસ્સા આવે જ, એટલે એ મેંઢીકોટથી પણ મોટો — બધું જ.
હા. Rung Royal માં મેંઢીકોટ રમત-પ્રકાર છે — ત્રણ બોટ સાથે આખું ટેબલ ઓફલાઇન, ગુજરાતીમાં, મફત, જુગાર વિના.
Play Rung Royal free on Android →